آب مروارید در سالمندان یکی از مشکلاتی است که برای عدسی چشم به وجود می‌آید. عدسی چشم وظیفه متمرکز کردن نور بر شبکیه را دارد. این مسئله ممکن است انجام کارهای روزانه فرد را با مشکل روبه‌رو سازد. کاتاراکت نام دیگر آب مروارید است. آب مروارید فرد را با مشکلات مختلفی روبه‌رو می‌کند، به طوری که سالمند کارهای روزمره را به سختی انجام می‌دهد.
بعضی از آب مرواریدها رشد سریعی ندارند و مشکل بینایی به مرور زمان صورت می‌گیرد. اما سن و شرایط جسمانی یکی از مهمترین عواملی هستند که میتوانند روی این مسئله تاثیر بگذارند. مهمترین مسئله‌ای که آب مروارید به وجود می‌آورد، مشکل در بینایی است. در ابتدا این مسئله ممکن است با استفاده از عینک و نور قویتر بهبود یابد. اما در موارد پیشرفته این بیماری نیاز به عمل جراحی دارد. البته باید توجه داشته باشید که عمل آب مروارید عمل دشواری محسوب نمی‌شود و راه حل مناسبی برای بهبود وضعیت بینایی شماست.
آب مروارید چه علائمی دارد؟
از بارزترین علائم آب مروارید تاری در دید و دید مبهم است. این اتفاق معمولا زندگی افراد را تا حد بسیار زیادی تحت تاثیر قرار می‌دهد. کیفیت دید و بینایی فرد در شب با مشکلات بیشتری روبه‌رو میشود. افراد مبتلا به آب مروارید معمولا حساسیت زیادی به نور و درخشندگی پیدا می‌کنند و نور محیط تاثیر زیادی بر کیفیت دید آنها می‌گذارد. این افراد برای مطالعه نیاز به نور زیادی دارند تا بتوانند نقص بینایی خود را جبران کنند.
یکی از مواردی که فرد را با مشکل روبه‌رو می‌کند، دیدن هاله در اطراف نورها است. این افراد شماره عینک و لنزشان به سرعت تغییر کرده و برای آنها مشکل ایجاد می‌کند. برای افراد دچار آب مروارید، رنگ ها، زرد یا محو می‌شوند. تاری دید در ابتدا تنها بر بخش کوچکی از لنز چشم این افراد تاثیر می‌گذارد. اما به مرور رشد کرده و نور عبوری از لنز را دچار انحراف می‌کند. آب مروارید به مرور میتواند مشکلات و علائم بیشتری را از خود بروز دهد.
افراد مبتلا به آب مروارید ممکن است نور خورشید و چراغ را روشن‌تر و براق‌تر مشاهده کنند. این اتفاق میتواند در هنگام دیدن رنگ ها نیز به وجود آید. بر اساس این که چه نوعی از آب مروارید را دارید، ممکن است علائم مختلفی را شاهد باشید. در بسیاری از حالتها، در ابتدا بهبودی حاصل میشود. اما این بیماری معمولا به درمان و عمل جراحی نیاز دارد و باید به چشم پزشک مراجعه کرد.
بیشتر بخوانید: تاری دید در سالمندان
علت ایجاد آب مروارید در سالمندان
وظیفه لنز در چشم متمرکز کردن نور بر شبکیه است. لنز همچنین میتواند فوکوس چشم را نیز تنظیم کند. این قسمت از چشم از آب و پروتئین تشکیل شده است. این پروتئین ها به لنز چشم کمک می‌کنند تا وظیفه خود را به خوبی انجام دهند. اما به دلایل مختلفی ممکن است پروتئین های چشم با یکدیگر جمع شوند و قسمت کدری را در لنز چشم ایجاد کنند.
این قسمت کدر معمولا بزرگتر میشود و رشد می‌کند. در نتیجه این اتفاق دید فرد تار شده و این تاری دید به مرور زمان شدت می‌یابد. هنوز علت دقیق این مشکل مشخص نشده است. اما شواهد نشان می‌دهند که خطر این مشکل با افزایش سن بالا می‌رود. به همین علت آب مروارید در افراد بالای ۵۰ سال بیشتر به چشم می‌خورد.
انواع آب مروارید
یکی از رایج‌ترین انواع آب مروارید میتواند ناشی از بالا رفتن سن باشد. در این حالت لنز چشم به مرور سخت میشود و نسبت به گذشته شفافیت کمتری دارد. دیابت و بیماری‌های زمینه‌ای میتوانند باعث به وجود آمدن بسیاری از مشکلات دیگر در بدن شوند. آب مروارید نیز یکی از بیماری‌هایی است که میتواند به سبب دیابت به وجود آید. همچنین داروهای کورتون دار نیز میتوانند در ایجاد این مشکل در بدن موثر باشند. در این شرایط نیاز است تا فرد تحت درمان لیزر شبکیه و دیابت قرار گیرد.
کاتاراکت یا آب مروارید ضربه‌ای یکی دیگر از انواع این بیماری است که در اثر وارد شدن ضربه به چشم به وجود می‌آید. این مسئله با گذشت زمان ممکن است برای هر فردی به وجود آید و رشد کند. چهارمین نوع آب مرواریدی حالتی است که فرد از بدو تولد یا در دوران نوزادی و کودکی به این مشکل دچار شود. این افراد در زمان تولد درصدهای مختلفی از آب مروارید را دارند. در این حالت معمولا بینایی فرد مختل نمی‌شود. اما در مواردی دید فرد را با مشکلات زیادی روبه‌رو می‌کند که نیاز است عمل جراحی صورت گیرد.
به صورت کلی آب مروارید میتواند قسمت های مختلف لنز چشم را تحت تاثیر قرار دهد. نوعی از آب مروارید که هسته لنز را تحت تاثیر قرار می‌دهد، آب مروارید هسته ای است که معمولا در ابتدا به صورت نزدیک بینی بروز پیدا می‌کند. اما با گذشت زمان تاری در دید میتواند افزایش یابد و رنگ لنز چشم به زرد یا قهوه ای تغییر یابد.
نوعی از آب مروارید در سالمندان وجود دارد که بر لبه های لنز تاثیر می‌گذارد. در این حالت کورتکس سفیدرنگ میشود. این نوع از آب مروارید به آرامی پیشرفت می‌کند. در نهایت رگه ها به سمت مرکز می‌آیند و در عبور نور از وسط لنز مشکل ایجاد میشود. نوعی دیگر از این بیماری، آب مرواریدی است که به صورت کوچک و کدر در پشت لنز تشکیل میشود. این نوع از آب مروارید که پیشرفت زیادی نیز دارد، باعث میشود تا فرد در مطالعه با مشکل روبه‌رو شده و دور نورها هاله هایی را می‌بیند.
پیشنهاد مطالعه: درمان پیرچشمی با ورزش
چه عواملی خطر آب مروارید را افزایش می‌دهند؟
چشم پس از ۵۰ سالگی ممکن است دچار مشکلات زیادی شود. به عنوان مثال پیرچشمی یکی از ضعف هایی است که معمولا چشم افراد بالاتر از ۵۰ سال را تهدید می‌کند. آب مروارید نیز معمولا در این سنین بیشتر اتفاق میفتد که عوامل مختلفی میتواند بر آن تاثیر بگذارد.
افراد معمولا در میانسالی و سالمندی، به دیابت دچار می‌شوند. دیابت یکی از مهمترین عواملی است که میتواند خطر ابتلا به آب مروارید را شدت ببخشد.
بسیاری از افراد به دلایل مختلفی ساعت های زیادی را در روز در معرض نور خورشید قرار می‌گیرند. نور خورشید به مدت طولانی نیز میتواند مشکلات مختلفی مانند آب مروارید را رقم بزند. معمولا به افرادی که در این شرایط قرار دارند، گفته میشود در طول روز کمتر از خانه بیرون باشند یا از عینک های آفتابی مناسب استفاده کنند.
سیگار کشیدن تاثیرات مخرب بسیاری بر زندگی افراد، خصوصا افراد بالای ۵۰ سال می‌گذارد. سیگار کشیدن همچنین میتواند باعث شود تا فرد در معرض خطر آب مروارید قرار گیرد. چاقی و اضافه وزن زمینه ساز مشکلات و بیماری های دیگری در بدن انسان است. چاقی حتی میتواند بر ابتلا به آب مروارید نیز تاثیر بگذارد. از طرفی چاقی با تاثیر بر دیابت میتواند با شدت بیشتری خطر آب مروارید را افزایش دهد.
افراد بالای ۵۰ سال معمولا فشارخون بالا دارند. این مسئله یکی دیگر از عواملی است که میتواند سبب ساز آب مروارید باشد. در سنین بالا خصوصا در دوران ییری، مشکلات و بیماری های مختلفی برای فرد به وجود می‌آید که باعث شدت بخشیدن به یکدیگر و ایجاد بیماری های جدید می‌شوند. داروهای مختلفی میتوانند بر ابتلا به آب مروارید اثر بگذارند. داروهایی که به طور معمول برای کاهش کورتیزول استفاده می‌شوند، میتوانند بر ایجاد آب مروارید نیز تاثیر بگذارند. همچنین درمان جایگزین هورمون نیز میتواند بر این مسئله موثر باشد.
نزدیک بینی زیاد به مرور زمان بر ایجاد آب مروارید اثر می‌گذارد. این مسئله حتی میتواند آب مروارید در سالمندان را در مواقعی شدت بخشد. در ایجاد اغلب بیماری‌ها سابقه خانوادگی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. سابقه خانوادگی میتواند بر ابتلا به آب مروارید نیز تاثیر بگذارد. به همین علت در صورتی که این بیماری در خانواده شما قرار دارد، باید مراقبت های مخصوص به آن را به کار بگیرید و این موضوع را به چشم پزشک خود گزارش دهید.
به طور کلی چشمی که از گذشته دچار مشکلات دیگر یا التهاب بوده، نسبت به افراد سالم بیشتر مستعد آب مروارید است. به همین علت نیاز است تا در صورت داشتن بیماری های مربوط به چشم، بیشتر احتیاط کنید. همچنین اگر پیش از این چشم خود را جراحی کرده‌اید، نیاز است تا با مشورت پزشک رفتارهای مراقبتی بیشتری نسبت به سایرین داشته باشید.
پیشگیری از آب مروارید در سالمندان
در ارتباط با آب مروارید، بحثها و نظرات زیادی وجود دارد که آیا این بیماری قابل پیشگیری است یا خیر؟ علت دقیق آب مروارید مشخص نیست؛ به همین دلیل ممکن است رفتارهای مراقبتی و پیشگیرانه برای هر کسی با توجه به شرایط جسمانی و سابقه خانوادگی متفاوت باشد. اما در هر صورت مکمل های غذایی و مواد خوراکی مختلفی برای پیشگیری از آب مروارید شناخته شده‌اند که میتواند کمک زیادی به افراد داشته باشند.
از بهترین مواد غذایی و خوراکی برای پیشگیری از آب مروارید میتوان به مکمل های رژیمی بر پایه ویتامین E اشاره کرد. همچنین کاتونویید لوتئین و زاکسنتینی که در غذاها وجود دارند، میتوانند کمک شایانی به پیشگیری از آب مروارید داشته باشند. ویتامین E در اسفناج، دانه های آفتابگردان و بادام به وفور یافت میشود که باید سعی کنید تا از این مواد خوراکی در رژیم غذایی خود استفاده کنید.
منابعی که میتوانند لوتئین و زاکسنتین را به شما دهند، بیشتر سبزیجات سبز و پربرگ هستند. از این سبزیجات میتوان به اسفناج و کلم پیچ اشاره کرد. از مواد غذایی مفید دیگر برای جلوگیری از آب مروارید در سالمندان ، میتوان به ویتامین C و غذاهای سرشار از امگا ۳ اشاره داشت. علاوه بر مواد غذایی، نکته مهم دیگر استفاده از عینک آفتابی است. همان طور که پیشتر نیز گفته شد، نور خورشید میتواند یکی از عوامل شدت بخشیدن به آب مروارید باشد. به همین علت نیاز است تا از مواجه مستقیم چشم با نور خورشید پیشگیری کنید.
بیشتر بخوانید: درمان تنبلی چشم در سنین بالا
درمان آب مروارید در دوران سالمندی
به طور معمول برای درمان آب مروارید از عینک استفاده میشود. اما علاوه بر عینک، عدسی های بزرگ نما و نورهای قوی میتوانند در درمان آب مروارید خصوصا در ابتدای بیماری موثر باشند. اما در بسیاری از موارد آب مروارید پیشرفت کرده و باید از عمل های جراحی برای درمان آن استفاده کرد. فیکو نام عملی است که برای درمان آب مروارید استفاده میشود.
در عمل فیکو عدسی کدر از چشم بیرون آورده شده و با عدسی مصنوعی جایگزین میشود. معمولا عمل جراحی آب مروارید در شرایطی انجام میشود که فرد در انجام کارهای روزانه‌اش با مشکل روبه‌رو شده باشد. آب مروارید تا جایی ادامه پیدا می‌کند که فرد تنها جهت نور را میتواند تشخیص دهد. به همین علت نیاز است تا در مراحل اولیه تشخیص داده شود و درمان شود. در مواردی نیز ممکن است آب مروارید در نهایت به آب سیاه تبدیل شود و بینایی فرد را با مشکلات جدی‌تری روبه‌رو کند.
کلام آخر
آب مروارید یکی از بیماری هایی است که معمولا بعد از ۵۰ سالگی چشم سالمند را تهدید می‌کند. روند این بیماری به صورتی است که روی لنز چشم فرد نقطه کدری تشکیل شده و به مرور زمان رشد می‌کند. این مشکل در ابتدا تاری دید را برای فرد به وجود می‌آورد. اما به مرور زمان بینایی فرد با مشکلات شدیدتری روبه‌رو میشود. به طور معمول افراد مبتلا به آب مروارید به عمل جراحی نیاز دارند تا عدسی لکه دار با عدسی مصنوعی سالم جایگزین شود. در صورتی که آب مروارید درمان نشود، ممکن است به آب سیاه تبدیل شود.
مواد غذایی مختلفی وجود دارند که از ابتلا به آب مروارید در سالمندان پیشگیری می‌کنند. یکی از مهمترین نکاتی که برای جلوگیری از این بیماری باید رعایت شود، استفاده از عینک آفتابی است. دیابت، افزایش سن، نور مستقیم خورشید، سابقه خانوادگی و… از عواملی هستند که خطر ابتلا به آب مروارید را افزایش می‌دهند. به طور معمول آب مروارید در افراد بالای ۵۰ سال بیشتر از سایرین رخ می‌دهد. به همین علت افرادی که در معرض این عوامل قرار دارند، باید مراقبت بیشتری داشته باشند.
