A
سلامت جسمی سالمندان

سکته­ قلبی در سالمندان خطرناک­تر است یا سکته مغزی؟

دوران سالمندی که از سن ۶۵ سالگی آغاز می­‌شود، با تغییرات جسمی و روحی زیادی همراه است. سالمندان معمولا در مقایسه با جوانان و میانسالان با بیماری­ های مختلفی روبه­‌رو می­‌شوند. به همین دلیل بیشتر از سایر افراد به مراقبت و کنترل نیاز دارند. در دوران سالمندی معمولا بیماری­ های زمینه‌ای بیش­تر بروز پیدا کرده و خطرات بیشتری هم سلامت فرد را تهدید می‌کند. در ادامه می‌خواهیم بدانیم سکته قلبی در سالمندان خطر بیشتری ایجاد می‌کند یا سکته مغزی.

از جمله بیماری­ هایی که افراد معمولا در سنین پیری به آن دچار می‌شوند، سکته­ های قلبی و مغزی است. در موارد اندکی در سنین جوانی و میانسالی نیز حالت­ های مختلفی از این سکته­ ها دیده می­‌شود. اما انواع متفاوت سکته ­در سالمندان بیشتر از هر سن دیگری مشاهده می­‌شود. سکته­ ها می­‌توانند خفیف یا شدید باشند که در ادامه به انواع آن و میزان خطرشان می‌پردازیم.

مراقبت از سالمند پوشکی و نحوه تعویض پوشک بزرگسالان

سکته­ و حمله قلبی چیست؟

با توجه به تغییر نوع زندگی در سال­های اخیر و افزایش استرس و اضطراب در میان افراد، آمار سکته ها، خصوصا سکته های قلبی بالاتر رفته است. سکته های قلبی یا حمله های قلبی که آنفارکتوس میوکارد نیز نام می­‌گیرد، زمانی اتفاق می­فتد که قسمتی از قلب، خون دریافت نکرده و به آن قسمت خون وارد شود. به همین دلیل اکسیژن نیز به میزان کافی در دسترس آن قسمت از قلب قرار نمی‌گیرد. این مسئله به مرور زمان می‌تواند سبب مشکلات شدیدی شود و در بسیاری از موارد متاسفانه مرگ افراد را رقم بزند.

عوامل گوناگون و قسمت­های مختلفی در قلب می­توانند منجر به سکته قلبی شوند. طی تحقیقات به عمل آمده دانشمندان به این نتیجه رسیدند که بیماری عروق کرونر اصلی­ترین دلیل سکته قلبی است. اسپاسم شدید یا انقباض ناگهانی شریان کرونر نیز می‌تواند سبب شود تا خون به میزان کافی به قسمت های مختلف قلب نرسد و فرد دچار حمله و سکته قلبی شود.

علائم سکته قلبی در سالمندان

با توجه به سن فرد و شرایط جسمانی او، ممکن است علائم سکته قلبی و شدت آن متفاوت باشد. اما به طور کلی باید به این مسئله توجه کرد که شناسایی این علائم و تشخیص سریع شرایط جسمانی بیمار از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر وضعیت بیمار به خوبی بررسی شود، می­‌تواند بروز خطرات طولانی­ مدت برای فرد را کاهش دهد. مهم­ترین مسئله در بهبود شرایط بیمار، جلوگیری از لخته­ شدن خون در قلب اوست.

معمولا یکی از رایج‌­ترین علائم سکته قلبی، درد قفسه ­­سینه یا احساس ناراحتی در قسمت چپ بدن است. این درد و ناراحتی می­تواند چند دقیقه طول بکشد یا به صورت مقطعی باشد و مجددا احساس شود. این درد و ناراحتی حاصل از حمله­ قلبی می­تواند به صورت فشار یا گرفتگی نیز احساس شود. اگر درد گسترده­‌تر باشد، فرد آن را در قسمت فک، گردن و پشت خود نیز حس کند.

در بسیاری از افراد، همراه با درد و فشار، ضعف و تعریق نیز احساس می­‌شود. در ادامه این مشکلات، درد در هر ۲ بازو یا شانه نیز دیده می­‌شود. معمولا افرادی که دچار سکته­ قلبی می‌شوند، تنگی نفس زیادی را تجربه می‌کنند. این تنگی نفس می­‌تواند حتی پیش از شروع درد و ناراحتی، آغاز شود. این علائم در بانوان و آقایان تقریبا به ۱ میزان دیده می­‌شود. اما بعضی از علائم در بانوان یا آقایان بیشتر دیده می‌­شوند.

از علائمی که در بانوان بیشتر دیده می­‌شود می­توان به خستگی غیرمعمول اشاره کرد. این نوع از خستگی با سایر خستگی­ های جسمانی متفاوت است و فرد نمی­‌تواند توجیهی برای آن داشته باشد. سکته قلبی در بانوان می­تواند با حالت تهوع و استفراغ نیز همراه باشد. مهم­ترین چیز در ارتباط با سکته قلبی، تشخیص به موقع علائم آن و بررسی وضعیت بیمار است. چرا که معمولا با گذشت زمان، فرد شرایط سخت­تری را تجربه خواهد کرد.

انواع سکته­ های قلبی

بر حسب سن، سبک زندگی و شرایط جسمانی هر فرد، ممکن است سکته ­قلبی به شیوه ­های مختلفی اتفاق بیفتد. به همین دلیل هر کس با شناختی که از شرایط خود دارد و با مشورت پزشک باید رفتارهای مراقبتی را به درستی انجام دهد. معمولا سکته­ های قلبی به ۲ شیوه STEMI و NSTEMI رخ می‌­دهند.

در نوع اول، عروق کرونر دچار انسداد کامل شده که به آن STEMI گفته می‌­شود. در نوع دوم که NSTEMI نام می‌­گیرد، انسداد جزئی عروق را شاهد هستیم. در ابتلا به انواع سکته ­قلبی در سالمندان مهم­ترین مسئله تشخیص نوع سکته است. روش درمانی این دو نوع سکته قلبی با یک­دیگر متفاوت است اما مراحل مشابهی نیز دارند. معمولا در این مواقع از روش‌هایی استفاده می‌شود که جریان خون را به سمت قسمت آسیب ­دیده هدایت کنند. به این ترتیب می‌­توانند عوارض سکته قلبی در سالمندان را بهبود ببخشند.

سکته مغزی چیست؟

یکی دیگر از انواع سکته­ ها که سلامتی انسان را به خطر می­ندازد، سکته مغزی است. در واقع سکته مغزی، رایج­ترین و حادترین اختلال نورولوژیک است که با شدت و به صورت ناگهانی اتفاق می­فتد. سکته مغزی زمانی اتفاق می­فتد که روند خون­رسانی به قسمتی از مغز با مشکل روبه­‌ر­و شود. در این حالت به برخی از سلول­ های مغزی خون نرسیده و باعث از بین رفتن عملکرد صحیح آن­‌ها می‌­شود.

حالت دیگری نیز ممکن است اتفاق بیفتد، که در این شرایط یکی از رگ­ های مغز پاره شده و خون در قسمتی از مغز تجمع می­‌یابد. در هر ۲ حالت لخته های خونی و اختلال در روند خون­رسانی باعث شده تا مغز دچار حالت حمله و سکته شود.

در ارتباط با سکته مغزی مهم­ترین نکته “زمان” است. هر چه روند درمان سریع­تر باشد، احتمال بهبود بالاتر می‌­رود. اما با گذشت زمان، سلول­ های بیشتری آسیب می‌­بینند و مشکلات شدیدی برای فرد به وجود می­‌آید. در مواردی دیده شده که سکته مغزی در نهایت منجر به مرگ فرد می‌­شود. از همین رو نیاز است تا اقدامات مراقبتی و درمانی به سرعت انجام شود.

سکته مغزی بسته به ناحیه­ ای از مغز که دچار حمله شده­، درمان متفاوتی دارد. عارضه­ های ناشی از این نوع از سکته ­ها نیز بسته به محل وقوع آن متفاوت است. در سکته قلبی علاوه بر سبک زندگی و محیط زندگی، از مهم­ترین عوامل سن افراد است. معمولا با بالا رفتن سن و در دوران سالمندی، سکته ­های مغزی بیش­تر مشاهده می­‌شود. متاسفانه این بیماری جان افراد زیادی را در سال می­‌گیرد. به طوری که سکته­ های مغزی دومین عامل مرگ‌و‌میر در جهان هستند.

خطرات سکته مغزی

انواع سکته­ های مغزی

بعد از سکته قلبی در سالمندان، سکته مغزی دلیل دیگر مرگ و میر افراد در سنین پیری است. رایج­ترین نوع سکته ­های مغزی نوع ایسکمیک آن است. در این نوع سکته، در رگ­ های مغزی لخته تشکیل می­‌شود. به همین علت رگ­ ها دچار انسداد شده و روند خون­رسانی در مغز با مشکل روبه­‌رو می­‌شود. نوع دیگر سکته مغزی هموراژیک است که در این حالت رگ­ های مغزی دچار پارگی می­‌شوند و سبب تجمع خون در مغز می­‌شوند.

امروزه به دلیل سبک زندگی نادرست، کم­تحرکی، چاقی و بیماری­های زمینه­ای آمار سکته های مختلف بالا رفته است. این گونه به نظر می­رسد که این بیماری تنها در سنین پیری رخ می­دهد. اما آمارها نشان می­دهند که جوان­ترها هم با شدت­های مختلف با انواع سکته ها روبه‌رو می‌شوند. به همین دلیل اصلاح سبک زندگی و رعایت رفتارهای مراقبتی از سنین پایین­تر نیز توصیه می‌شود.

علائم سکته مغزی در سالمندان

سکته­ های مغزی با توجه به شرایط جسمانی فرد، شدت و محل رخ دادن آن در مغز می­‌تواند علائم و عوارض مختلفی را بر جای بگذارد. نکته ­ای که در بروز این علائم بسیار اهمیت دارد، سن افراد است. معمولا سکته مغزی در سالمندان عوارض بیش­تری دارد و خطرآفرین­‌تر است.

یکی از علائم رایج سکته مغزی، فلج شدن نیمی از بدن است. هم­چنین فرد معمولا در راه رفتن و تکلم مشکل دارد. این بیماران اغلب پس از بهبودهای اولیه نیز اختلال در راه رفتن در آن­ها باقی می­‌ماند. به همین دلیل پزشکان توصیه می­‌کنند تا بیماران برای رفع این مشکلات، جلسات فیزیوتراپی را جدی بگیرند و روند درمان و بهبودی خود را تسریع بخشند.

بسته به این که مغز فرد تا چه زمانی با کمبود خون و اکسیژن روبه­‌رو بوده، علائم و عوارض مختلفی مشاهده می­‌شود. اما معمولا بسیاری از ناتوانی ­ها و مشکلاتی که ناشی از سکته­ های مغزی است، تا مدت­‌ها در فرد باقی مانده و بهبود نمی­‌یابد. این ناتوانی­ ها می­‌توانند به سبب قطع ارتباط مغز و عضلات باشد که منجر به اتفاقات وخیم­‌تری شود.

افرادی که دچار سکته مغزی می‌­شوند، با سردرد شدید و ناگهانی روبه­‌رو می­‌شوند و معمولا سطح هوشیاری آن­ها به میزان زیادی پایین می‌­­آید. معمولا دیده شده که این افراد در مدت زمان کوتاهی بیهوش می­‌شوند. سرگیجه، حالت تهوع و استفراغ و اختلال در بلع و آشامیدن نیز از دیگر علائم سکته­ مغزی به شمار می‌­آیند.

سکته مغزی به چه دلیلی رخ می‌­دهد؟

با جمع شدن کلسترول و چربی در دیواره عروق احتمال انسداد آن‌­ها بالا می­‌رود. در نتیجه خون­رسانی در مغز با مشکل مواجه می‌­شود و منجر به سکته مغزی می‌شود. فشارخون بالا نیز نقش پررنگی در بروز این مشکل خصوصا در سالمندان دارند. چاقی بیش از حد و کم­ تحرکی نیز یکی دیگر از دلایل بروز سکته مغزی در سنین مختلف محسوب می­‌شود.

دیابت، بیماری­ های قلبی و عروقی و سایر بیماری­ های زمینه­ ای خصوصا در دوران سالمندی می­تواند ریسک ابتلا به سکته مغزی را بالا ببرند. از عوامل رایج دیگر نیز می­توان به مشکلات و اختلالات هورمونی، استرس بیش از حد، سیگار کشیدن، مصرف الکل و… اشاره کرد.

سکته قلبی خطرناکتر است یا سکته­ مغزی؟

در ارتباط با انواع سکته­ ها مهم­ترین نکته تشخیص به موقع و درست آن­‌ها است. نکته مهمی که در انواع سکته­ ها وجود دارد این است که اگر زمان زیادی از آن بگذرد، عوارض جبران­ ناپذیری به سراغ فرد می­‌آید. افراد زیادی خصوصا سالمندان به علت سکته­ های مختلف جان خود را از دست می­‌دهند. به همین علت انواع سکته­ ها، خصوصا سکته ­های مغزی آمار بالایی را در مرگ­ و میرها به خود اختصاص می­‌دهند.

برای درمان سریع انواع سکته ­ها در اولین مرحله جلوگیری از ایجاد لخته ­های خونی اهمیت دارد. متاسفانه ایجاد لخته ­های خونی، روند خون­رسانی را با مشکل روبه‌­رو می‌­کنند و آسیب ­های جبران ­ناپذیری را به بار می‌­آورند. بسیاری از پزشکان معتقدند سکته­ های مغزی به دلیل از کار انداختن مغز و از بین رفتن ارتباط مغز و عضلات، منجر به خطرات جدی­تری می‌­شوند.

بسیاری از سکته ­های قلبی به شکل خفیفی رخ می‌­دهند و قابل درمان هستند. اما سکته­ های قلبی شدید می­توانند روند خون­رسانی در قلب را دچار مشکل کنند و آن را از کار بیندازند. از همین رو با بالا رفتن سن هر فرد نیاز دارد تا با مشورت پزشک خود، وضعیت دیابت، میزان کلسترول، فشارخون و… را به صورت منظم بررسی کرده تا بتواند از بروز این اتفاقات به خوبی پیشگیری کند.

کلام آخر

با بالا رفتن سن و رسیدن به دوران سالمندی معمولا بیماری ­های مختلفی سلامت افراد را به خطر می­‌اندازد. سکته­ های مغزی و سکته قلبی در سالمندان با درصد بالاتری رخ می‌­دهد. البته باید به این نکته توجه کرد که امروز با توجه به سبک زندگی نادرست افراد، این بیماری­ ها می­‌توانند در دوران میانسالی و جوانی نیز رخ دهند. از همین روی بهترین کار برای پیشگیری از انواع سکته­ ها، اصلاح سبک زندگی است.

سکته­ مغزی و سکته قلبی در سالمندان علائم و عوارض مخصوص به خود را دارند؛ اما در بعضی موارد نیز علائم مشابهی دیده می­‌شود. به همین دلیل سرعت و دقت در تشخیص آن­‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. زمان در روند درمان این بیماری­‌ها بسیار مهم است. هر چه این زمان کوتاه­تر باشد، احتمال بهبودی بالاتر می­‌رود. اما متاسفانه در برخی موارد ناتوانی ­های حاصل از سکته­ های قلبی و مغزی تا زمان­ های طولانی در فرد باقی می­‌ماند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا