اطلاعات کاربردی سالمندان

تقویت حافظه در سالمندان بعد از سکته

چه قصد این را داشته باشید که ذهن هوشیارتری نسبت به قبل داشته باشید، چه بخواهید عوارض بالا رفتن سن را در خود کم‌رنگ‌تر کنید، این مقاله‌ راهنما برای شما نوشته شده است. ما در ادامه می‌خواهیم درباره تقویت حافظه در سالمندان بعد از سکته صحبت کنیم.

هرچه که سن انسان بالاتر می‌رود، حافظه هم کندتر و ضعیف‌تر می‌شود. اما این در صورتی است که با روش‌های مختلف تقویت آن آشنا نباشیم. اگر پدر و مادر سالمند شما پس از سکته دچار کم شدن حافظه شده‌اند، برای تقویت حافظه سالمندان چه کارهایی انجام می‌دهید؟

سکته می‌تواند منجر به از دست رفتن بخشی از عملکردهای شناختی در فرد شود. البته برخی از اتفاق‌هایی که بعد از سکته برای بدن انسان می‌افتد، چند ماه پس از آن بهبود می‌یابد، اما آسیبی که به حافظه سالمندان وارد می‌شود، ممکن است کمی سخت‌تر بازگردد.

اگر شما هم سالمندی در خانه دارید که حافظه‌اش پس از سکته کندتر کار می‌کند یا خودتان جزو افرادی هستید که پس از سکته دچار این مشکل شده‌اید، باید روش‌های مخصوص تقویت حافظه در سالمندان را بلد باشید تا هم خودتان بتوانید حافظه‌تان را تقویت کنید و هم بتوانید روش‌های مختلف تقویت حافظه را به سالمند خود آموزش دهید و به او کمک کنید. باید روش‌های تمرینی مخصوص تقویت حافظه را یاد بگیرید. برای آن باید زیاد نوشت، بیش از پیش مطالعه کرد، ورزش را از سر گرفت و روش‌های دیگری که به ذهن و حافظ کمک می‌کند را انجام داد.

این مقاله با هدف آموزش روش‌های تقویت حافظه در سالمندان تدوین شده است، اما می‌توانید با روش‌هایی که در آن ذکر می‌کنیم، در هر سنی که قرار دارید، حافظه خود را تقویت کنید.

برای تقویت حافظه خود از استراتژی‌های آن کمک بگیرید

اغلب می‌گویند: «پیر را تعلیم دادن، مشکل است». اما وقتی به مغز و کارکرد آن می‌رسیم، دانشمندان هیچ محدودیتی برای آن قائل نیستند. مغز انسان، توانایی فوق‌العاده‌ای در یادگیری و تغییر تا سنین پیری دارد. به این توانایی مغز نوروپلاستیسیتی (انعطاف‌پذیری عصبی) می‌گویند، که باور به ایستایی مغز را به کل عوض کرد.

توانایی شگفت‌آور مغز برای فرم‌دهی مجدد به آن، زمانی که به یادگیری و حافظه می‌رسد، بیش از پیش شکوفا می‌شود. شما می‌توانید از این قدرت خدادادی انعطاف‌پذیری عصبی، برای افزایش توانایی‌های شناختی، تقویت توانایی در یادگیری اطلاعات جدید و حتی تقویت حافظه‌تان در هر سنی به نفع خودتان بهره ببرید.

از روش حافظه انجمنی استفاده کنید

بعضی وقت‌ها، برای این که چیزی را بهتر به خاطر بسپاریم، می‌توانیم آن را به یک چیز آشنا در ذهن خودمان ربط دهیم. با این کار می‌توانیم به انواع مختلفی از ضربه‌هایی که بعد از سکته به ذهن ما وارد می‌شود، کمک کنیم. یک نقطه‌ای را به عنوان نقطه‌ انجمن برای خود مشخص کنید که هم به خوبی آن را می‌شناسید و هم به راحتی آن را به یاد می‌آورید.

برای مثال می‌توانید تاریخ روزهایی که خاطرتان هست را با آن‌هایی که می‌خواهید یادتان بماند ربط بدهید. این می‌تواند تعطیلات عید باشد، تاریخ تولد خودتان یا هرچیزی از این دست که بسیار ملموس و مشخص است. برای مثال شاید بهتر باشد ملاقات با دکترتان را این گونه به خاطر بسپارید: ۲ هفته قبل از تولدم باید به چشم پزشکم مراجعه کنم.

نام افراد را به افراد مهم و مشهور ارتباط دهید. مثلا اگر کسی اسم کوچکش با یک شخص مشهور یکی بود، آن را به عنوان نقطه انجمن حافظه خود انتخاب کنید. از جزئیات بیشتر برای به خاطر آوردن چهره و اسم کامل افراد استفاده کنید. برای مثال، علی با موهای فرفری پریشان مشکی یا رضا با قد بلند و هیکل لاغر.

از کارهایی که انجام دادن آن‌ها را به خاطر دارید برای یادآوری بقیه موارد استفاده کنید

اگر کار مهمی است که باید آن را انجام دهید، سعی کنید آن را به وسیله‌ کارهایی که انجام دادن آن‌ها به یادتان است به خود یادآوری کنید. با این کار می‌توانید شناختی از آن وظیفه را در ذهن خود به وجود آورید و کم‌کم آن را در ذهن خود تعریف کنید.

مثلا ممکن است هر روز نیاز به خوردن داروی مشخصی بعد از وعده غذایی صبحانه‌تان داشته باشید. وقتی می‌روید سمت یخچال که پنیر بردارید، روی درب یخچال‌تان یک نوشته خواهید دید. نوشته به دست‌خط شما است. یادآور این است که اکنون باید قرص خود را بخورید. کارهای دیگر خود را نیز با این روند یادداشت کنید و در معرض دیدتان قرار دهید تا برای همیشه به موقع به کارهای خودتان برسید تا آن‌ها در ذهن شما بمانند.

کار دیگری که برای سهولت به خاطرسپاری وظایف خودتان می‌توانید انجام دهید این است که برای مثال، قرص‌ها را در کنار چای‌ساز قرار دهید. هربار صبح که مشغول آماده کردن چای و صبحانه می‌شوید، چشم‌تان به قرص‌هایتان می‌خورد و به شما یادآوری برای مصرف می‌شود.

همه چیز را در ذهن‌تان تصور کنید

یکی دیگر از روش‌هایی که می‌تواند به شما کمک کند تا موضوعاتی که می‌خواهید را به یاد آورید، این است که آن را در ذهن خود مجسم کنید. برای این که این کار را انجام دهید، سعی کنید تصویری از آن چیزی که می‌خواهید به یادتان بماند را در ذهن خود مجسم کنید. در واقع خودتان را در یک خاطره‌ گذشته به گونه‌ای تصور کنید که، در حال انجام دادن کاری هستید که باید به یاد داشته باشید.

وقتی که می‌خواهید سعی کنید کاری را که بعداً می‌خواهید انجام دهید یادتان بماند، آن را با جزئیات عجیب و غریبی در ذهن خود مجسم کنید. برای مثال اگر قرار است به ملاقات دوستتان بروید، خودتان را در حالتی تصور کنید که با یک لباس بیرون عجیبی به خانه‌ او می‌روید یا مثلاً به جای ماشین با اسب به خانه همان دوستتان می‌روید. با این حرکت، به یادتان می‌ماند که کجا باید بروید و چه باید بکنید.

برای تقویت حافظه در سالمندان از تکرار استفاده کنید

شما می‌توانید اطلاعات جدید را از طریق تکرار آن در ذهن خود به خاطر بسپارید. سعی کنید آن اطلاعات را مرتباً برای خودتان تکرار کنید. اطلاعات را جایی بنویسید و بارها آن را بخوانید و تکرار کنید. هر چند باری که نیاز است آن را در روز بخوانید و سعی کنید اطلاعات جدید را به خاطر بسپارید.

بعد از این که آن اطلاعات را خواندید، سعی کنید برای خودتان توضیحش دهید تا بهتر در ظرف ذهن‌تان گنجانده شود. آن را به زبان خودتان برای خود توضیح دهید.

کارهای جدید را امتحان کنید

بخشی از تقویت حافظه به بهبود عملکرد شناختی شما بازمی‌گردد. برای این که این کار را انجام دهید باید ذهن خود را برانگیزید. برای این کار باید دست به کارهای جدیدی بزنید که تابحال به سمت انجام دادن آن‌ها نرفته بودید. با این کار ذهن خود را ملزم به یادگیری اطلاعات جدیدی پیرامون همان کار تازه می‌کنید.

سرگرمی جدیدی برای خود ایجاد کنید که به ذهن و بدن شما کمک کند. این کار می‌تواند شامل نقاشی کشیدن، آشپزی کردن یا باغبانی کردن باشد.

فعالیت‌های فیزیکی می‌تواند به برانگیخته شدن مغز شما و بهبود عملکرد آن کمک کند. سعی کنید یک فعالیت جدید ورزشی مانند شنا، پیاده‌روی یا تای چی برای سالمندان را برای خود شروع کنید.

موسیقی و تقویت حافظه در سالمندان یک معجزه است

موسیقی می‌تواند به ذهن شما کمک بسیاری کند. زمانی که موسیقی گوش می‌دهید باید به دقت به آن توجه کنید، کلماتی که به زبان می‌آورید را با دقت گوش دهید، ادبیات عاطفی و احساسی که در آن نهفته شده را حس کنید و حتی گاهی اوقات لازم است آن را برای خودتان مرور کنید. همه‌ این‌ها، زمانی که به موسیقی گوش می‌دهید به راحتی اتفاق می‌افتد.

سعی کنید هر روز به موسیقی گوش دهید. در یک تحقیقی که اخیراً انجام شد، نتایج جالبی از افرادی که سکته‌ کرده بودند منتشر شد. از بین آن افراد، آن‌هایی که به مدت ۲ ماه هر روز به موسیقی گوش می‌دادند، قدرت حافظه و تمرکز خود را افزایش دادند.

موسیقی به شما آرامش می‌دهد که این برای مغز شما خیلی خوب است. زمانی که ذهن شما آرامش پیدا می‌کند، عملکردهای ذهن شما هم بهبود پیدا می‌کنند.

از مخفف کلمات برای تقویت حافظه خود استفاده کنید

برای این که برخی از اطلاعات را حفظ کنید، شاید بهتر باشد آن‌ها را به شکل مخفف در بیاورید. مثلا دانش‌آموزان پشت کنکوری از این استراتژی برای بخاطر سپردن هزاران نام نویسنده کتاب در بخش تاریخ ادبیات استفاده می‌کنند تا در کنکور بهترین نتیجه را بگیرند. کار شما اینجا راحت‌تر از رتبه تک‌رقمی آوردن است. نیازی نیست برای رفتن به خرید نام فروشگاه و خیابان‌هایی که از آن رد می‌شوید را به شکل مخفف به خاطر بیاورید. سعی کنید نام میوه یا هر خرید دیگری که دارید را برای خود مخفف کنید. اینجا می‌توانید کمی از خلاقیت خود هم بهره ببرید و اسم‌های جذابی با آن تولید کنید.

تقویت حافظه در سالمندان
تقویت حافظه در سالمندان

بهبود حافظه افراد مسن بعد از سکته

هیچ چیز غیرممکنی در این دنیا وجود ندارد. حتی اگر بخشی از حافظه خود را از دست داده باشید، باز هم می‌توانید تقویت حافظه در سالمندان را انجام دهید. فقط کافیست تا چند روش برای به خاطر سپردن مسائل را یاد بگیرید. نگران نباشید. در ادامه روش‌هایی را به شما می‌آموزیم که می‌تواند برای تقویت حافظه شما تاثیرگذار باشد.

اطلاعات مهم را در جایی یادداشت کنید

وقتی اطلاعات مهم را در جایی یادداشت می‌کنید، در واقع به روش‌های مختلفی به خودتان کمک می‌کنید. برخی از افراد هر چیزی به ذهن‌شان می‌آید را سریعاً یادداشت می‌کنند. هر وقت چیزی را فراموش کنید، می‌توانید به دفترچه یادداشت خود برگردید و آن را پیدا کنید.

اطلاعات مهم خود را در یک دفتر مخصوص نگه دارید. مثلاً برای حفظ شماره تلفن افراد، یک دفترچه تلفن مخصوص به آن اختصاص دهید.

احتمالاً برای شما این سوال پیش می‌آید که اگر خود دفترچه را فراموش کنید چه؟ سعی کنید آن را در جای مخصوصی قرار دهید تا همیشه در دسترس‌تان باشد. مثلاً پیشخوان آشپزخانه، میز غذاخوری و هرجایی که در دید شما است قرار دهید.

برای خود یک روتین بسازید

عادت‌های روزانه یا روتین به شما کمک می‌کنند تا کاری را که هر روز آن را انجام می‌دهید در ذهن شما نقش ببندد و حافظه شما به این طریق بهبود یابد. این عادت‌های روزانه شما باید همه کارهایی که در روز انجام می‌دهید را شامل شود. از همان کارهایی که صبح اول وقت انجام می‌دهید، ظهر و زمانی که به رخت خواب می‌روید باید در این روتین به صورت دقیق ذکر شود.

روتین خود را در یک دفترچه یادداشت کنید. آن را مثل یک لیست درآورید و روی در یخچال بگذارید تا هر دفعه آن را ببینید. این کار را تا زمانی که در ذهن‌تان حفظ شوید باید انجام دهید.

استراحت کافی داشته باشید

فردی که سکته می‌کند، پس از آن نیاز به استراحت دارد تا به بهبودی برسد. سکته معمولاً بدن را به طور کلی تحت تاثیر قرار می‌دهد. بنابراین بهتر است کندتر از قبل کار خود را پیش ببرید. وقتی استراحت کافی داشته باشید، ذهنتان هم آرام می‌گیرد و فرایند بهبود آن تکمیل می‌شود. تمرکز و توجه شما بهتر می‌شود و در نهایت به شما کمک می‌کند بهتر مسائل را به یاد آورید.

سعی کنید در طول روز، هر زمان که نیاز دارید استراحت کنید. اگر این به معنی آن است که کمتر از آن میزانی که قبلاً استراحت می‌کردید باید الان استراحت کنید، باز هم اشکالی ندارد. سلامتی خود را در اولویت قرار دهید.

خواب با کیفیتی در شب داشته باشید. ۷ الی ۹ ساعت خواب در شب، همان خواب طبیعی است.

توجه خود را بیشتر کنید

اولین قدمی که می‌توانید برای کمک به تقویت حافظه در سالمندان بردارید، این است که وسایل اطرافشان را با جزئیات کامل به خاطر بسپارند. برخی از مشکلات مربوط به حافظه به علت عدم توجه کافی است. برای این که مسائل مختلف را در ذهن خود به خاطر بسپارید، لازم است در ابتدا به همه‌چیز آن توجه کافی کنید.

سعی کنید جایی که الان در آنجا قرار دارید را به طور کامل نگاه کنید و جزئیات آن را به صورت دقیق به خاطر بسپارید. حال سعی کنید مسائل مهم را به خاطر آورید. مثلا‍ وقت دکتر هفته آینده را به خاطر آورید.

می‌توانید چیزهای غیرضروری را به خاطر بیاورید. مسائلی مانند رنگ لباسی که شخصی خاص پوشیده بود با کلماتی که مجری تلوزیون به زبان آورده بود.

زیاد به خودتان فشار نیاورید

بهبود یافتن پس از سکته کار آسانی نیست. اگر می‌خواهید که زودتر خوب شوید، باید به شما بگویم که این عجله اصلاً به شما کمک نخواهد کرد. با خودتان صبور و مهربان باشید. اگر خسته شدید، کمی استراحت کنید. استراحت کنید و اجازه دهید ذهن‌تان نیز استراحت کند تا به بدنتان برای بهبودی کمک کند.

اگر چیزی را سریعاً به خاطر نیاوردید، به خودتان سخت نگیرید و از خود ناامید نشوید. برگشت حافظه‌تان زمان‌بر است. روی آن کار کنید و از خودتان مراقبت کنید تا حالتان بهتر شود.

هر بار که احتیاج به کمک از خانواده یا دوست و آشنا داشتید، حتماً از آن‌ها درخواست کنید و خجالت نکشید. ارتباط نزدیک با افراد خانواده‌تان خیلی مهم است و سعی کنید به آن‌ها بگویید که چه کاری برای شما از دستشان بر می‌آید.

به پزشک مخصوص برای تقویت حافظه سالمندان مراجعه کنید

همه‌ کارهای که برایتان ذکر کردیم را انجام داده‌اید؟ صبر کنید، این پایان راه نیست! بگذارید چند نکته دیگر هم بگوییم که بتوانید در خانه برای تقویت حافظه خود از آن‌ها کمک بگیرید:

  • تمرین ذهن: تحقیقات نشان می‌دهند که حفظ کردن مطالب مختلف می‌تواند به سلامت مغز افراد کمک کند. می‌توانید برای این کار یک ساز جدید یاد بگیرید تا آن را بنوازید، یا چیزی را به کسی آموزش دهید و حتی تعمیر ماشین هم می‌تواند ذهن شما را مشغول به خودش کند.
  • برای آموزش تحصیلی ثبت نام کنید: تحصیلات آکادمیک مغز شما را وارد روند مناسبی از یادگیری می‌کند. سالمندانی که قصد دارند ذهن خود را فعال کنند چندین کالج و دانشگاه هست که دوره‌های رایگان یا با هزینه کم مخصوص افراد مسن ارائه می‌دهند و شما می‌توانید از آن‌ها برای تقویت حافظه خود استفاده کنید.
  • ارتباط برقرار کنید: سالمندانی که بیشترین تعامل را با دوستان و اعضای خانواده خود دارند، کم‌تر از بقیه هم‌نوعان خود دچار مشکلات مربوط به حافظه می‌شوند.
  • از جای خود برخیزید و فعالیت کنید: ورزش سالمندان در حفظ سلامت ذهن و حافظه آن‌ها تاثیر بسیار خوبی دارد. قبل از این که شروع به انجام حرکات ورزشی کنید، حتما با یک پزشک متخصص در این زمینه مشورت کنید.
  • تغذیه‌تان را مناسب کنید: از رژیم‌های غذایی مناسب برای تقویت حافظه خود استفاده کنید. از خوردن شیرینی و غذاهای چرب و کربوهیدرات‌دار بپرهیزید. پیشنهاد می‌کنم رژیم غذایی مدیترانه‌ای را دنبال کنید.
  • چیدمان خانه‌تان را مرتب کنید: هر چیزی را در جای مقرری بگذارید تا هربار که خواستید بتوانید آن را سریعاً پیدا کنید.

اگر موارد بالا جواب نداد، از کمک پزشک استفاده کنید

  • با پزشک خود مشورت کنید. اگر مشکلات جدی در مورد ضعف حافظه خود پس از سکته احساس کردید، حتما به پزشک خود مراجعه کنید. به او بگویید که چه مشکلی دارید. پزشک هم چک می‌کند تا از این که مشکل زمینه‌ای دیگری سلامت حافظه شما را تهدید نمی‌کند اطمینان حاصل کند.
  • شاید بهتر باشد به یک متخصص مراجعه کنید. اگر حافظه‌تان بهتر نمی‌شود و طرز صحبت کردن‌تان هم بهبودی نیافته است، حتماً قرار ملاقاتی با یک متخصص بگذارید و او را ببینید. یک متخصص اعصاب و روان به شما در بهبود عملکرد شناختی و سلامت حافظه و روان‌تان کمک خواهد کرد.

سخن آخر

برای تقویت حافظه در سالمندان روش‌های راحت، ساده و آسانی وجود دارد. زیاد بخوابید، بیشتر استراحت کنید، با افراد خانواده و دوستان ارتباط نزدیک داشته باشید و با خودتان مهربان و صبور باشید.

از روش‌هایی که در بالا گفته شد استفاده کنید و ورزش را فراموش نکنید. اگر نکات بالا برای شما مناسب بود، آن را با دوستان خود به اشتراک بگذارید. اگر هم خودتان تجربه بهتری دارید، ما را از آن بی‌نصیب نگذارید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن